News
Galeria
Ogłoszenia
RSS
Kontakt
Udzielanie natychmiastowej pomocy poszkodowanemu przed przybyciem lekarza, pogotowia ratunkowego, mającego na celu ratowanie zdrowia bądź życia ludzi którzy odnieśli obrażenia lub nagle zachorowali- określamy mianem pierwszej pomocy.
Osoba udzielająca pierwszej pomocy musi pamiętać o czterech najważniejszych wskazówkach:
● szybko, spokojnie ustalić co się stało,
● zlokalizować zagrożenia dla siebie dla poszkodowanego (np. przy wypadku drogowym- rozstawić trójkąt ostrzegawczy, włączyć światła awaryjne, przy porażeniu prądem elektrycznym odłączyć napięcie głównym włącznikiem.
● zabezpieczyć miejsce wypadku, rozpoznać liczbę poszkodowanych i ich stan
● nie narażać się na niebezpieczeństwo- samoochrona ratownika (np. założenie rękawiczek, nie wchodzenie do pomieszczeń, gdzie istnieje podejrzenie ulatniania się gazu).
Podczas wykonywania wszelkich czynności przy poszkodowanym powinniśmy mieć założone lateksowe lub foliowe rękawiczki jednorazowego użytku (ewentualnie skorzystać z woreczka foliowego). Chronią nas one przed bezpośrednim kontaktem z płynami ustrojowymi, wydzielinami i wydalinami poszkodowanego (możemy tą drogą zarazić się wieloma chorobami, np.: wirusowym zapaleniem wątroby, AIDS)
2. Ocena stanu poszkodowanego i sprawdzenie czynności życiowych:
● Sprawdzenie czy poszkodowany jest przytomny:
Spróbuj porozmawiać, zadaj zdecydowanie i głośno pytania: “co się stało?” lub: “otwórz oczy”, klepnij lekko poszkodowanego w ramię lub klaśnij rękoma nad głową poszkodowanego; jeżeli poszkodowany nie reaguje na te bodźce to nasuwa się wniosek że jest nieprzytomny. Poszkodowany nieprzytomny to osoba, która uległa wypadkowi z którą nie można nawiązać żadnego kontaktu i która nie reaguj na bodźce zewnętrzne,
● Oczyszczenie jamy ustnej i udrożnienie dróg oddechowych:
Jedną rękę kładziemy na żuchwę, drugą na czoło poszkodowanego (rękoczyn czoło-żuchwa) a następnie przekręcamy głowę poszkodowanego twarzą w stronę przeciwną od siebie, otwieramy usta i dwoma palcami drugiej ręki owiniętymi, np. w gazik, folię, wygarniamy zawartość jamy ustnej, np. część pokarmu, sztuczną szczękę, gumę do żucia, a następnie powracamy do pozycji wyjściowej; rękoczyn czoło-żuchwa płynnie, efektywnie i z wyczuciem odchylamy głowę do tyłu: wyjątek podejrzenie o uraz kręgosłupa- w tym przypadku musisz unikać poruszania głową,
● Sprawdzanie czy poszkodowany oddycha:
Dorosły człowiek oddycha przeciętnie jeden raz w ciągu pięciu sekund. W celu stwierdzenie obecności oddechu u poszkodowanego przybliżamy ucho do twarzy poszkodowanego (jego usta i nos), jednocześnie starając się zaobserwować ruchy oddechowe klatki piersiowej. Możemy też spróbować wyczuć oddech na własnym policzku. Dodatkowe jedna rękę trzymamy płasko na nadbrzuszu i staramy się wyczuć ruchy powłok brzusznych towarzyszące oddychaniu. Kontrola oddechu powinna trwać co najmniej 5-10 sekund
● Sprawdzanie czy poszkodowany ma tętno:
Tętno człowieka dorosłego wynosi przeciętnie 60-80 uderzeń na minutę. U poszkodowanego tętno badamy na tętnicy szyjnej. Tętnicę tę odnajdujemy na przedniej powierzchni szyi, tuż obok krtani. Do tego miejsca przykładamy dwa palce i staramy się wyczuć pulsowanie, przez 5-10 sekund. Badanie tętna nie wykonujemy kciukiem ze względu na możliwość wyczucia własnego tętna i błędną ocenę stanu poszkodowanego. Nigdy w celu sprawdzenia czy poszkodowany ma zachowaną akcję serca nie szukamy tętna na tętnicy promieniowej przebiegającej po wewnętrznej stronie nadgarstka, w przedłużeniu kciuka. Jest to naczynie obwodowe, znacznie oddalone od serca, co sprawia, że przy znacznym ciśnieniu krwi tętno jest niewyczuwalne, nawet przy zachowaniu akcji serca.
● Badanie poszkodowanego:
Badanie poszkodowanego wykonujemy w celu stwierdzenie lub wykluczenia poszkodowanego urazów, np. złamań, krwotoków zewnętrznych, itp. Prowadzimy je dokładnie według jednego dwóch schematów, zależnie od tego, czy poszkodowany leży na plecach czy na brzuchu. Podczas badanie poszkodowanego należy cały czas obserwować twarz poszkodowanego. Osoba nieprzytomna może zareagować na ból widocznym grymasem twarzy lub jękiem.
Poszkodowany leży na plecach.
● Ocenę stanu przytomności poszkodowanego- sprawdzamy czy poszkodowany reaguje na bodźce: dotyk i głos.
● Badanie szyjnego odcinka kręgosłupa i czaszki- palce obu rąk wsuwamy z obu stron karku poszkodowanego, uważając aby nie poruszyć jego głową. Jednym ciągłym ruchem ręki lekko naciskając przesuwamy po kręgosłupie od dołu w kierunku czaszki. Nie wyjmując rąk przesuwamy dłonie po potylicy w górę czaszki. Głowę unosimy delikatnie tylko na tyle, by móc wsunąć pod nią ręce. Zwracamy uwagę na ciągłość kręgosłupa, pojawienie się obrzęku, zgrubień zapadnięć itp. Po zakończeniu badania oglądamy rękawiczki, szukając śladów krwi.
● Udrożnienie dróg oddechowych- sprawdzenie oddechu i tętna wykonujemy według wcześnie j przedstawionego schematu.
● Odcinek lędźwiowo-krzyżowy kręgosłupa- jedną rękę wsuwamy od kręgosłup poszkodowanego w okolicy lędźwiowej (pomiędzy klatką piersiową a miednicą) i przesuwamy palce jednym ciągłym ruchem po kręgosłupie. Szukamy dotykiem wszystkich nieprawidłowości, tj. obrzęku, zgrubień i zapadnięć. Jednocześnie poszkodowanemu wydajemy polecenie “złącz nogi”. Obserwujemy reakcje poszkodowanego: jeżeli poszkodowany nie wykonuje naszego polecenia może to świadczyć o: uszkodzeniu rdzenia kręgowego uszkodzenia miednicy, głębokiej utraty przytomności.
● Obojczyk- sprawdzamy jednym, ciągłym ruchem palcami jednej ręki.
● Stawy ramienne- badamy oba jednocześnie. Obejmujemy ręką bark i wykonujemy niewielkie, koliste ruchy badając czy nie są uszkodzone.
● Klatka piersiowa- obejmujemy oburącz z boków pod pachami, ściskamy i następnie ciągłym ruchem przesuwamy ręce w kierunku mostka i uciskamy klatkę piersiową zwracając uwagę na ewentualne trzeszczenie złamanych lub pękniętych żeber. Czynności powtarzamy układając ręce coraz niżej w kierunku brzucha, aż do zbadania całej klatki piersiowej.
● Brzuch- kładziemy jedną rękę płasko na brzuch poszkodowanego i lekko uciskamy. W warunkach prawidłowych powłoko brzuszne są miękkie i elastyczne. Brzuch twardy, deskowaty może być objawem krwawienia wewnętrznego.
● Miednica- układamy ręce na kolcach biodrowych naciskając je na przemian (delikatnie kołyszemy miednicą). Jeżeli miednica nie jest uszkodzona, to powinna się kołysać, bez żadnych przemieszczeń bioder względem siebie.
● Kończyny- po zbadaniu miednicy przechodzimy bezpośrednio do kontroli kończyny dolnej po stronie której się znajdujemy. Następnie badamy kończynę górną tej samej strony, przechodzimy na drugą stronę poszkodowanego i kończymy badanie kończyn. Najpierw sprawdzamy ciągłość kończyny: obejmujemy je oburącz jak najbliżej biodra lub barku i ciągłym ruchem przesuwamy ręce (bez odrywania) w dół, w kierunku stopy lub dłoni. Szukamy zniekształceń kończyny spowodowanych np. złamaniem. Następnie sprawdzamy stawy: kolanowy i łokciowy. Wykonujemy to z równoczesnym naciągnięciem kończyny (w tym celu chwytamy jedną ręką kończynę powyżej kostki lub za nadgarstek i naciągamy ją do wyprostowania; drugą ręką, podłożoną pod kolano lub łokieć, zginamy staw sprawdzając jego ruchomość).
Uwaga!!! Badanie nie powinno trwać dłużej niż 1 minutę. Jeżeli przekroczymy ten czas, należy badanie przerwać, sprawdzić tętno i oddech.
Poszkodowany leży na brzuchu.
● Ocena stanu przytomności poszkodowanego.
● Kręgosłup- gdy poszkodowany leży na brzuchu mamy dostępny dla badania cały kręgosłup. Badamy go palcami jednym, ciągłym ruchem wzdłuż, szukając zniekształceń… Badanie czaszki jak poprzednio.
● Udrożnienie dróg oddechowych.
● Stawy ramienne.
● Miednica.
● Kończyny.
Odwrócenie poszkodowanego:
-kończyny poszkodowanego układamy prosto wzdłuż ciała,
-stajemy po stronie, w którą zwrócona jest twarz poszkodowanego,
-kończynę poszkodowanego z drugiej stronie wsuwamy pod biodro, ręka powinna być wyprostowana i zwrócona grzbietem dłoni do podłoża.
-drugą kończynę górną, zgiętą w stawie łokciowym kładziemy na plecach poszkodowanego
-swoją rękę wsuwamy pod udo bliższej nogi poszkodowanego i chwytamy za tylną część uda nogi dalszej,
-swoją rękę wsuwamy pod ramię zgiętej kończyny poszkodowanego i chwytamy płasko za jego przedramię,
-delikatnie, od siebie, obracamy poszkodowanego na plecy, zwracając szczególna uwagę na asekurację głowy poszkodowanego,
kontynuujemy badanie kompleksowe pomijając wcześniej wykonane czynności.
● Obojczyki.
● Klatka piersiowa.
● Brzuch.
Podczas próby nawiązania kontaktu z poszkodowanym należy zachować ostrożność. Nigdy nie klękam i nie siadamy obok poszkodowanego; najbezpieczniejsze jest przykucnięcie, ponieważ daje ono możliwość szybkiego odskoczenia w przypadku nieprzewidzianego, mogącego nam zagrozi zachowania ze strony poszkodowanego.
4. Wezwania pomocy:
● numer policji: 997, (tel. Kom. 112)
● numer straży pożarnej: 998
● numer pogotowia ratunkowego: 999
Meldunek powinien zawierać następujące dane:
● miejsce wypadku,
● rodzaj wypadku (np. zderzenie się samochodów, upadek z drabiny, utonięcie, atak padaczki itp.)
● liczba poszkodowanych i ich stan
● informacja o udzielonej dotychczasowo pomocy
● dane personalne osoby wzywającej pomocy.
Transportem poszkodowanych i pomocą medyczną zajmuje się wykwalifikowany personel medyczny.
Krwotoki
Nagłe zachorowania
Ukąszenia i pogryzienia
Oparzenia
Podstawowe zasady przenoszenia poszkodowanego
Rany
Resuscytacja krążeniowo-oddechowa
Triada przeżyciowa
Urazy kostne i stawowe
Zatrucia